Anasayfa > Matematik

Felsefi Açıdan Matematik

Ali Eskici
alieskici.com

"Bir gun uykuya dalsan ve ruya gormeye baslasan, seni hic uyandirmasalar sen yasadigin, gordugun herseyi gercek sanmaya baslarsin." Matrix...
Eger gercegi gozlerin acikken yasamiyorsan, kapali iken de yasayamazsin! Peki illuzyon nerede?

Gozleri kapali olmamak ve tum algilari ve kavram gucuyle evreni cozumlemeye calismak iste gercekligi ancak boyle kavrariz. Ne mutlu ki gorunenden otesininde oldugunu farkedebilen insana, ne yazik ki gunubirilik catismalarla yasayan kucuk insanlara ve ters etki; ne yazik ki bilgisi arttikca ne kadar yetersiz oldugunu gorup aci ceken insana ve ne mutlu ki az sey bilen ama kucuk dunyasinda kucuk seylerle mutlu olabilen insana :) [mi?] [Degil, bilincli insan bilinmeyenden rahatsiz olur.]

=====>
Kup 2
Kubun boyutu; askerlerin disaridan izledigi seyin boyutudur. (Kup 2 filminde.)
Kup sanal bir gerceklik yaratmisti ancak bu bilgisayar sanali degil, kuantum gercekligi idi.
=====>

Illuzyon: Gercekdisi bilgi, gercegi carpitarak elde kalan ya da farkli bir kani sekline donusen veri. Ruyalar gerceklikten beslendigine gore yalnizca gercegin kotu bir yansimasidirlar, alternatif gerceklik degil. Matrix'te ise beyne direkt alternatif gerceklik sunuluyordu. Matrix'te makinalar insanlari uyutmuyordu. Bu noktada gerceklik konusundaki tartismalar sonuc vermez. Diger yandan; gercekligi algilayimisdaki surecler ile Matrix'teki insanlarin algi surecleri ayni. O halde Matrix'te yapilan su; algi merkezine (beyin) algi araclari kullandirilmiyor, bunun yerine gerceklik farkli sekilde sunuluyor.

Bu konular aslinda makro ve mikro kozmos acisindan ilginc. Insan kendi mikro kozmosunu yaratiyor ki bu yolda ilerliyor sanki (yapay zeka, klonlama...). Buna mikro kozmosun farkli bir yonunu olusturuyor da diyebiliriz. Bilgisayar dunyasinda bazi seylerin calisma mekanizmalari canlilardan orneklenerek tasarlanmis. (Karincalar, orumcekler ve urunleri...). 15 yil once gazetede okumustum. Matematikciler zincirin formulunu cikarabildi sonunda diye. Bu DNA icin gerekliydi. DNA'nin bir kod olmasi makro-mikro kozmosla ilgilidir.

Son olarak Gokteki Pi, Saymak, Dusunmek ve Olmak, John D. Barrow, Beyaz Yayinlarindan cikmis kitaptan bir alinti:

"Bugun geriye donup baktigimizda, Doga'nin sembolik dili olarak gordugumuz sayilarin etkisini, o asla bozulmayan analojiyi gorur ve sorariz: Dunya neden boyle ve Doga'nin isleyisini cozmemizi ve ongormemizi saglayan matematigin su ilginc dili neyin nesi? Kisacasi, onu biz mi icat ettik yoksa kesfettigimiz bir seyin parcasimiydi? Eger onu kesfettiysek, bu onun bizden bagimsiz olarak varoldugu anlamina mi geliyor? Eger boyleyse nerede varoluyor? Kesinlikle icinde yasadigimiz zaman ve mekanda degil, cunku onlar ayni matematik tarafindan tanimlanabiliyor. Ama eger baska bir alanda varoluyorsa, biz diger matematiksel bicimler dunyasiyla nasil oluyorda temas kuruyoruz?" "Matematik sadece bir analoji midir, yoksa belirli dusuncelerden olustugumuz fiziksel gerceklerin yapildigi madde midir?"

Descartes'i okuduysaniz; matematigin ne demek oldugunu az cok bilirsiniz. Dusunuyorum o halde varim. Acaba gerceklik dusunce miydi baslangicta, varlik mi? Tabi ki maddesel bir temel var ama bu nedir? Web sitemde matematik sayfasinda giriste bununla ilgili sozler var. Ben de size sunu ileteyim: bana oyle guclu bir sekilde geliyor ki; henuz daha matematikte bulunacaklar sonsuza acilim gosterecek. Matematik manevi boyutta da gecerli olacak. Bilinmeyenin cozumlenmesinde tek arac konumuna gelecek. Deneyler bile tamamen kaldirilacak. Hersey gelismis bilgisayarlarla yapilacak. Su anda farkinda olmadan beyinlerimiz, telefonlar, internet v.s haberlesme araclari ile birbirine bagli, bu durum biyosistemler ile organiklesecek gorunuyor.... Burada milyonlarca bilgi yigimi var, hepsini yazamam.

Matematik doganin sembolik dili. Matematik zeka icin cozumlenmeyecek bir sorun yok dunyada. Bir sorun mu var? Matematikcinin giremeyecegi yer yok. AIDS'in cozumu mu? Cozum basit olurdu yeterince bilgin (yeterince bilgi; canlilar hakkindaki tum biyolojik bilginin yaninda sentezci analitik bir zihin gerek, bu durumda ampirik yaklasimlarin cogu yalnizca dusunu test etme durumuna duser) olsa....

Matematik ilksel varligin (toz) giriskenliginin sonsuz urunlerinin aciklayicisidir. Nedenlerin baslangicinin aciklayicisi. Doganin zekasi.

Matematigin maneviyati, herseyin ozune inen yuksek ve yogun bilgileri doguruyor. Bu cumle havada kalmasi simdilik zorunlu olacak derecede yogun bilgi icerdiginden aciklamam cok gerekli degil. Onu yasamak gerekli, sadece.

Ne yazik ki Turkiyemiz, 'Matematik' acisindan bir koydur. Baska alanlarin hemen hepsinde oldugu gibi. Bizde matematik genellikle dort islemin (aritmetigin) gelismis bir teknigi olarak kullanilir. Hemen butun universitelerimizde, sadece matematikte degil tum bilim alanlarinda arastirmacilarimiz, doktorlarimiz, profesorlerimiz ya baska ulkelerde coktandir yapilmis arastirmalari tekrarlar ya da incir cekirdegini doldurmayan disarida ilgi bile gosterilmeyen konularla ilgili calisarak goz doldurmaya cabalarlar.

Bir insanin hedefi buyuk ve onemli olmadikca o insan gelisemez. Buyuk hedeflerin secilmesi gereken ulkemizde ozellikle bilim alaninda mevkisini kisisel hirslarini tatmin etmek icin kullanan, yillarca orada oturdugu halde bolumunde hicbir olumlu yenilik ve degisim saglamayan yonetici takimi ve sozde arastirmacilara, hedefsiz ve ideali kucuk hedefler olan kucuk insanlara ihtiyacimiz yok. Bulundugu yeri gelistirmeye calisan, kendine ve insana saygisi olan Turkiye'nin gerceklerini farkedip tum gucuyle imkanlari zorlayarak yeniliklere kucak acan, akla ve gelecege onem veren hedefleri buyuk ve onemli, idealist, buyuk insanlara ihtiyacimiz var.

Ali Eskici
14.4.2003