Anasayfa > Matematik

KRİPTOGRAFİ

Kişisel. Özel. Kimseyi ilgilendirmeyecek olsa bile yalnızca sizin bilmeniz gereken bilgiler.... Teknolojik araştırmalarınız, siyasi görüşleriniz, ya da gizli aşklarınız olabilir. Her ne olursa olsun, gizli elektronik postalarınızın ya da gizli belgelerinizin başka biri tarafından okunmasını istemezsiniz. Gizliliğinizi sağlamak yanlış değildir. Gizlilik; önemli şeylerin yalnızca doğru yerlere ait olmasıdır. Örneğin ülkenin zor durumda kalmasına sebep olabilecek bilgilerin iletiminde gizliliği sağlamamak aptallık olurdu. İki yüz yıl önce tüm iletişim özeldi. Eğer biri sizi duyabilecek mesafedeyse sadece gizli ya da uzak bir yere gider ve konuşmanızı orada yapabilirdiniz.

Bilgi çağıyla herşey değişti. Şimdi haberleşmemizin çoğu elektronik olarak yapılmaktadır. Bu durum özel haberleşmemizin detaylarının bilgimiz dışında bilinmesine izin verir. Telefon aramaları bir radyo ile başka biri tarafından izlenebilir. Elektronik posta (e.posta), internet gönderileri, telefon görüşmelerinden daha güvenli değildir. E.posta yeni bir teknoloji olduğu zamanlarda bile ulaşabilen herkes için hızla posta mektubunun yerini aldı.

ABD'de birçok e.posta sağlayıcısı kullanıcılarının e.posta haberleşmesinin yasal denetleyicilerin kontrolünde izlenmesine izin verecek sistemler kullanmaktadır. 11 Eylül 2001 saldırısından sonra birçok haberleşme kurumu da sistemlerini bu yönde değiştirmiştir. E.posta haberleşmesinde şifreli ileti kullanılabilir. Bu sistemler kötü adamların da tercih edeceği güvenilir yapılar oluşturabilir. Ancak kriptografinin gelişmekte olan üstünlükleri güvenilir haberleşmede anti-terör ve yasadışı işler aleyhine olacaktır.

Kriptografi Nedir?

Kriptografi bilgi güvenliğini inceleyen bilim dalıdır. Güvenilirlik, veri bütünlüğü, kimlik doğrulama gibi bilgi güvenliği konularıyla ilgilenen matematiksel yöntemler üzerine yapılan çalışmalar olarak da tanımlanabilir. Kriptografi kelimesi, Yunanca gizli anlamına gelen "kryptos" ve kullanılacak yöntemlerin fonksiyonel bir şema ile gösterilmesi demek olan "graf" kelimelerinden türemiştir.

Kriptografi bilgiyi şifrelemek ve deşifrelemek için matematiksel teknikleri kullanan bir bilimdir. Kriptografi size önemli bilgilerinizi saklamanızı veya güvenli olmayan ortamlarda (örneğin internet veya yerel ağlar; network) iletmenizi sağlar, böylece alıcıdan başkası onu okuyamaz.

Modern kriptografinin ilgilendiği ana konular şunlardır:

- Gizlilik;  Bilgi hedefi dışındakilerin eline geçmemeli

- Bütünlük;  Bilgi saklanması veya iletilmesi sırasında, farkına varılmadan değiştirilememeli

- Reddedilemezlik;  Bilgiyi oluşturan ya da gönderen, daha sonra bilgiyi kendisinin oluşturduğunu veya gönderdiğini inkar edememeli

- Kimlik belirleme ; Gönderen ve alıcı, birbirlerinin kimliklerini doğrulayabilmeli

"Bilgi güvenliği" başkası tarafından dinlenme, bilginin değiştirilmesi, kimlik taklidi gibi tehditlerin ortadan kaldırılması ile sağlanır ve bunun için kullanılan temel araçları kriptografi sağlar.

Bilgi toplumlarında, milyonlarca insanın gözetiminin hükümetler tarafından teknolojinin yardımıyla yapılmakta olduğunu görürüz. Kriptografi dijital dünyadaki kişilere özellik sağlar. Kriptografi artık sadece resmi özelliğe sahip olan veya uzak durulması gereken askeri bir araç değildir. Kriptografiyi öğrenmek ve onun modern toplumlara sağladığı avantajlardan yararlanmak hem kişisel gizliliğimiz hem de elektronik dünyadaki güvenliğimiz için kaçınılmazdır.

Şifreleme ve Deşifreleme

Hiçbir özel kural olmadan anlaşılabilir ve okunabilir bilgileri içeren metinlere; düzmetin ya da açıkmetin denir. Düzmetni bir şekilde gizleme yöntemine şifreleme denir. Düzmetinlerin şifrelenmesiyle sonuçlanan anlaşılmaz haline şifremetni denir. Başka birileri tarafından okunamaması için şifreyi kullanarak gizlenmiş bilgiye şifreli bilgi denir. Şifremetni veya şifreli bilgiyi açıkmetin haline getirmek için yapılan işleme deşifreleme denir.

Anahtar

Bir mesajı şifreleme veya deşifre etmede kullanılan sayısal karakterler dizisine anahtar denir. Simetrik anahtar algoritmasında şifreleme ve deşifre etmede aynı anahtar, açık anahtar algoritmasında şifrelemek için açık anahtar, deşifre etmek için ise gizli anahtar kullanılır. Dijital imzalarda açık anahtar algoritması kullanılır. Dijital imza, imza sahibinin gizli anahtarı kullanılarak oluşturulur. Alıcı, imza sahibinin açık anahtarı ile imzasını kontrol eder.

Kriptografik Bir Sistemin İlkeleri

Kriptografik bir sistem şu özelliklere sahiptir:

1. Güvenlik derecesi: Bu aslında zor ölçülebilen bir unsurdur. Genellikle bilgiyi ele geçirme amaçlı olarak bilinen en iyi yöntemlerin kesin sonuç alınıncaya dek uygulanmasındaki işlem sayısı olarak verilir. Tipik bir sistemin güvenlik derecesi bu en yüksek sayıdaki işlem ataklarından (saldırılardan) daha çok işlem yapılmasını gerektirir. Buna bazen işlem unsuru denir.
2. Fonksiyonellik: Kriptografik sistemin güvenliği sağlayan kısımları birbirleriyle tümleşik bir yapıda olmalıdır. Sistemin tüm kısımları iletilen çeşitli türdeki bilgileri güvenli bir şekilde çözümleyebilmelidir.
3. İşlem yöntemleri: Kriptografi sisteminin temel yapılarının, uygulama sırasında değişik girişlerle değişik şekillerde çalışması tipik karakteristikler olarak farklılık gösterecektir.
4. Başarım: Bir şifreleme algoritmasının bir saniyede şifreleyebileceği bit sayısıdır.
5. Uygulamada kolaylık: Temel bir kriptografik sistem yapısının zor durumlarda uygulanabilirliği önemlidir. Bu yapılar karmaşık bir yazılım ya da donanım ortamını içerebilir. Sistemin yazılım veya donanım bölümüyle ilgili karmaşıklık derecesi işlem gücünü etkiler.

Kriptografi Nasıl Çalışır?

Bir kriptografik algoritma ya da şifre, matematiksel bir fonksiyon kullanılan şifreleme ve deşifreleme işlemidir. Bir kriptografi algoritması bir kelime, bir anahtar, sayı ya da şifreli düzmetnin bir parçası gibi değişik gruplarla çalışır. Aynı düzmetin farklı şifremetinlerinde farklı anahtarlarla şifrelenmiştir. Şifrelenmiş bir bilginin güvenliği iki şeye bütünüyle bağlıdır: kriptografik algoritma ve anahtarın gizliliği. Bir kriptografik algoritma, tüm kullanılabilir anahtarlar ve bütün işlem sırası ile oluşur.

devamı...